| 1. Stymulacja hormonalna jajników - Przebieg leczenia niepłodności (IVF-ET) |
|
Stymulacja hormonalna jajników ma na celu uzyskanie mnogiego jajeczkowania czyli wzrostu pęcherzyków jajnikowych zawierających komórki jajowe – zwykle w trakcie stymulacji powstaje kilka do kilkunastu pęcherzyków. 1.1. Podczas stymulacji hormonalnej jajników stosowane są następujące leki: 1.1.1. W pierwszym okresie stymulacji pacjentka przyjmuje preparaty tzw analogów hormonu uwalniającego gonadotropiny (gonadoliberyny), co ma za zadanie wytłumić czynność przysadki mózgowej i tym samym własną czynność hormonalną pacjentki. Do tych leków zalicza się takie preparaty jak Diphereline lub Decapaptyl. 1.1.2. W drugim okresie stymulacji pacjentka przyjmuje preparaty gonadotropin, tzn leki, pod wpływem których w jajnikach dochodzi do wzrostu licznych pęcherzyków. Do tych leków należą takie preparaty jak: GONAL f, Pergoveris, Menopur. Preparaty te podawane są w postaci iniekcji podskórnych. Preparat GONAL f jest dostępny w postaci pena – automatycznego wstrzykiwacza, z płynną regulacją dawki. Pacjentki, które mają przepisany GONAL f zostaną przeszkolone w zakresie podawania sobie samodzielnie leku przez położną Centrum Medycyny Rozrodu ARTVIMED. 1.2. W zależności od rezerwy jajnikowej pacjentki określonej przez lekarza prowadzącego w okresie poprzedzającym kwalifikację do leczenia metodą zapłodnienia pozaustrojowego, w oparciu o wiek pacjentki, obraz USG (ilość pęcherzyków antralnych), stężenie FSH w surowicy krwi oraz ewentualnie stężenie AMH i obecność innych czynników, lekarz kwalifikuje pacjentkę do sposobu stymulacji zgodnie z jednym z poniższych schematów: 1.2.1. Długi protokół Pacjentka przyjmuje leki antykoncepcyjne od 1 do 21 dnia cyklu poprzedzającego. Rodzaj preparatu ustalany jest przez lekarza prowadzącego. Analogi hormonu uwalniającego gonadotropiny stosowane są od 21 dnia poprzedzającego cyklu (po uprzednim 21 dniowym przygotowaniu lekiem antykoncepcyjnym). W tym okresie może wystąpić plamienie z dróg rodnych – jest to normalny objaw i nie należy się nim niepokoić. Jeśli po takim plamieniu nie wystąpi miesiączka, to za miesiączkę należy uznać pierwszy dzień plamienia. Analogi można przyjmować w postaci pojedynczego wstrzyknięcia dużej dawki tzw formy depot w 21 dniu cyklu poprzedzającego lub w postaci codziennych iniekcji pojedynczych niewielkich dawek. Podawanie analogów w postaci codziennych dawek należy kontynuować przez cały czas stymulacji. Podawanie gonadotropin rozpoczyna się po około 7 – 20 dniach przyjmowania analogu gonadoliberyny, po przebytej miesiączce i wykonanym badaniu USG. W razie opóźniania się miesiączki prosimy o kontakt z lekarzem prowadzącym. Dawki gonadotropin ustalane są indywidualnie przez lekarza prowadzącego na pierwszej wizycie kontrolnej i mogą być zmieniane w trakcie kolejnych wizyt odpowiednio do przebiegu stymulacji. 1.2.2. Protokół z antagonistą W tym protokole antagonistę hormonu uwalniającego gonadoliberynę stosuje się w trakcie stymulacji gonadotropinami. Do preparatów antagonistów gonadoliberyny zalicza się Cetrotide i Orgalutran. Stosowanie tych leków zapewnia zbliżoną skuteczność leczenia do schematu długiego protokołu co do szansy na zajście w ciążę oraz skraca czas stymulacji. Pozwala jednak na uzyskanie mniejszej ilości komórek jajowych. Moment włączenia antagonisty do stymulacji oraz dawkę ustala lekarz prowadzący w trakcie wizyty kontrolnej. W protokole z antagonistą podawanie gonadotropin (GONAL-f, Pergoveris, Menopur) rozpoczyna się od 2 dnia cyklu, natomiast dzień włączenia antagonisty (Cetrotide, Orgalutran) ustala lekarza prowadzący na wizycie w 5 lub 6 dniu stymulacji, w oparciu o wynik badania USG i stężenie estradiolu. 1.3. W obu protokołach gonadotropiny i analogi należy przyjmować w tym samym czasie – w zależności od zaleceń lekarza prowadzącego między godz. 6.00 i 10.00 lub 18.00 – 20.00 – każdy z leków oddzielnie we wstrzyknięciu podskórnym lub domięśniowym (zgodnie z zaleceniami lekarza i producenta leków). W niektórych przypadkach lekarz może zalecić przyjmowanie 2 różnych leków stymulujących np. : GONALu f i Menpuru. W takiej sytuacji wszystkie leki pacjentka powinna przyjąć w oddzielnych wstrzyknięciach, w różne miejsca brzucha, ale o jednej porze. Nie należy mieszać ze sobą różnych leków w jednej strzykawce. 1.4. Przebieg stymulacji kontrolowany jest przez lekarza prowadzącego na podstawie badań USG oraz oceny stężeń estradiolu w surowicy krwi (średnio 3-4 wizyty w trakcie stymulacji). Po osiągnięciu odpowiedniej wielkości przez pęcherzyki (ok. 17-20 mm), co następuje zwykle po 7-14 dniach stymulacji, pacjentka otrzymuje lek wyzwalający owulację – Ovitrelle 250 ug podskórnie. Punkcję jajników i pobranie komórek jajowych wykonuje się po ok. 34-38 godzinach od zastrzyku. 1.5. W trakcie stymulacji nie wolno zażywać preparatów zawierających kwas acetylosalicylowy, takich jak Aspiryna, Acrad, Acesan i in. ponieważ zwiększa to ryzyko krwawienia po punkcji i konieczność interwencji chirurgicznej. 1.6. W okresie stymulacji hormonalnej Pacjenci zobowiązani są do podjęcia decyzji o ilości zapładnianych komórek (najpóźniej w dniu punkcji tuż przed zabiegiem)! Pacjenci mogą podjąć decyzję o zapłodnieniu wszystkich lub części uzyskanych komórek jajowych, tak by uniknąć powstania zarodków nadliczbowych do zamrożenia. O decyzji należy poinformować lekarza prowadzącego stymulację hormonalną lub lekarza wykonującego zabieg w dniu punkcji i podpisać odpowiednią zgodę. |
| Opis procedury IVF-ET |
|---|
|
Przebieg leczenia niepłodności (IVF-ET) w Centrum Medycyny ARTVIMED w Krakowie:
Wstęp - informacje podstawowe 1. Stymulacja hormonalna jajników 2. Punkcja jajników 3. Zapłodnienie pozaustrojowe 4. Transfer zarodków 5. Powikłania 6. Podsumowanie. |
