Powikłania: zespół hiperstymulacji jajników, zakażenia i krwawienia, wady płodu, brak odpowiedzi na stymulację, powikłania odległe.

5.1. Zespół hiperstymulacji jajników.

U części pacjentek w trakcie stymulacji hormonalnej może dojść do rozwoju zespołu hiperstymulacji, przejawiającego się nadmierną reakcją na leki stymulujące. W wyniku takiej reakcji tworzą się w jajnikach liczne torbiele, dochodzi do przesiąkania płynu do jamy brzusznej, zmniejsza się ilość oddawanego moczu. Może towarzyszyć temu ból i powiększenie obwodu brzucha, nudności, wymioty, biegunka, a w cięższych przypadkach duszność i ból w klatce piersiowej. Bardzo rzadko zespół hiperstymulacji może być powikłany zakrzepicą i zatorowością płucną.

Ciężki zespół hiperstymulacji może wymagać leczenia, w tym hospitalizacji, podawania dożylnego płynów i albumin.

Objawy ustępują zwykle około 6-8 tygodnia ciąży.

W razie wysokiego ryzyka rozwoju zespołu hiperstymulacji lekarz monitorujący przebieg stymulacji może zaproponować następujące postępowanie:

a). przerwanie stymulacji, bez wykonania punkcji i pobrania komórek (ryzyko rozwoju zespołu hiperstymulacji jest wówczas minimalne)

lub:

b). przerwanie leczenia na późniejszym etapie – po wykonaniu punkcji i zapłodnieniu komórek jajowych, wszystkie uzyskane w ten sposób zarodki zamraża się bez wykonywania transferu. Zarodki transferuje się w późniejszych cyklach, po ich rozmrożeniu. Jeśli nie dochodzi do ciąży wystąpienie zespołu hiperstymulacji jest mało prawdopodobne.

Wystąpienie zagrożenia zespołem hiperstymulacji nie przekreśla szans pacjentki na uzyskanie ciąży w następnych cyklach. Pojawienie się objawów zespołu hiperstymulacji we wczesnej ciąży zwiększa jednak ryzyko poronienia.

5.2.Zakażenia i krwawienia.

Wyjątkowo rzadko zdarzają się powikłania po zabiegu w postaci zakażenia lub krwawienia do jamy brzusznej. Bardzo rzadko takie powikłanie wymaga leczenia szpitalnego.

5.3.Wady płodu.

Nie stwierdzono znacząco częstszego występowania wad płodu po zastosowaniu metod wspomaganego rozrodu.

Częstość występowania wad jest minimalnie większa niż w populacji ogólnej, dla której to ryzyko wynosi ok. 2-3%, co wynika prawdo dobnie z samej niepłodności, a nie metod jej leczenia. Wg różnych źródeł częstość wad płodu po zastosowaniu technik wspomaganego rozrodu wynosi ok. 3-4%.

Po zastosowaniu metody ICSI nieznacznie wzrasta częstość zaburzeń chromosomalnych (nieprawidłowa ilość chromosomów) i wynosi ok. 1,56%. Częstość występowania tych zaburzeń w populacji ogólnej wynosi ok. 0,5%. Może to mieć związek z częstszym występowaniem nieprawidłowej ilości chromosomów w plemnikach niepłodnych mężczyzn.

Zgodnie z zaleceniami Polskiego Towarzystwa Ginekologicznego wszystkie ciężarne (nie tylko po leczeniu niepłodności) powinny mieć wykonane badania prenatalne, w tym w pierwszej kolejności tzw. Badanie genetyczne USG i test podwójny w 11-13 tygodniu ciąży. Wynik tego badania decyduje o konieczności lub nie dalszych inwazyjnych badań diagnostycznych takich jak amniopunkcja.

Wszystkie zalecane badania prenatalne można wykonać w NZOZ Centrum Medycyny Rozrodu ARTVIMED.

5.4.Brak odpowiedzi na stymulację.

U części pacjentek, zwłaszcza po 37 roku życia, z podwyższonym stężeniem FSH, obniżonym stężeniem AMH, może nie dojść do wzrostu pęcherzyków lub urośnie ich bardzo mało (1-2 pęcherzyki). Grupę tych pacjentek określa się w literaturze mianem „poor responders”. W takiej sytuacji może zajść konieczność przerwania terapii (ze względu na jej bezcelowość). W takiej sytuacji lekarz prowadzący zaproponuje pacjentce:

a). zmianę protokołu stymulacji w kolejnym cyklu

b). zapłodnienie pozaustrojowe w cyklu naturalnym

5.5. Powikłania odległe.

Ciąża po leczeniu technikami wspomaganego rozrodu jest ciążą podwyższonego ryzyka położniczego ze względu na zwiększone ryzyko wystąpienia poronienia, porodu przedwczesnego (związanego najczęściej z obecnością ciąży mnogiej), wcześniactwa i małej wagi urodzeniowej (wynikającej z ograniczenia wewnątrzmacicznego wzrostu płodu).

Wróć do: Przebieg leczenia IVF-ET